Operaties bij jonge kinderen: waar de discussie over gaat

Tot in de jaren negentig was het gebruikelijk om bij DSD vroeg te opereren, in de veronderstelling dat een eenduidig uiterlijk de opvoeding en de ontwikkeling zou vergemakkelijken. Die aanpak is grondig herzien.

Waarom de lijn veranderde

Volwassenen die als kind waren geopereerd, meldden verlies van gevoel, littekenweefsel, heringrepen en het gevoel dat er over hen was beslist. Tegelijk bleek de aanname dat vroeg opereren psychisch beter zou uitpakken, niet goed onderbouwd.

Wat nu het uitgangspunt is

Ingrepen die medisch nodig zijn — bijvoorbeeld om te kunnen plassen of om een risico op kanker weg te nemen — gebeuren wanneer dat nodig is. Ingrepen die vooral het uiterlijk betreffen, worden zo veel mogelijk uitgesteld tot het kind zelf kan meebeslissen.

De argumenten die blijven botsen

Voor uitstellen pleit dat een onomkeerbare ingreep beter wacht op iemand die er zelf ja tegen kan zeggen. Voor vroeg ingrijpen wordt aangevoerd dat sommige operaties technisch eenvoudiger zijn op jonge leeftijd en dat het kind zich de ingreep later niet herinnert. Beide argumenten zijn serieus; de weging hangt af van de specifieke conditie.

Wat ouders kunnen vragen

• Is deze ingreep medisch noodzakelijk, of gaat het om het uiterlijk?
• Wat gebeurt er als wij nu niets doen?
• Is de ingreep later nog mogelijk, en wordt hij dan moeilijker?
• Welke gevolgen zijn er voor gevoel, functie en vruchtbaarheid?

Een team dat deze vragen kalm en volledig beantwoordt, doet zijn werk goed.